Het dorpsleven zelf was ook niet altijd even harmonieus. Tussen de rijke Haspengouwse akkers en de Maasgebieden heersten hevige onenigheden. Kerk en adel, deelden onder elkaar een groot gedeelte van de gronden, ontvingen renten, cijnzen en pachtsommen, en dit allemaal over de hoofden van de boeren heen. Als ze niet in kastelen verbleven, bezaten ze vaak de prachtigste boerderijen van het dorp. Een bijzonder kleine minderheid van de boeren slaagde erin een deel van de invloed op te eisen en een betere positie op de sociale ladder. Men noemde hen ook wel eens de 'dorpshanen'. Zij hadden vaak succes doordat ze erin waren geslaagd verschillende grondstukken te vergaren, waarvan ze een deel verhuurden aan abdijen. Ze imiteerden vaak de levenswijze van de aristocratie en namen veelal de functie van schepen en andere verantwoordelijkheden op in hun gemeenschap. De boerderijen van deze bevoorrechte boeren waren vierkantshoeven met een gesloten erf. Je vindt deze gebouwen nog altijd uitgestrooid over ons landschap.

Maar de meeste dorpelingen waren arm en woonden in armoedige huisjes van hout en leem. Sommigen hadden voor eigen levensonderhoud een piepklein lapje grond en verrichtten seizoensarbeid voor de grote boerderijen. De herenboerderijen waren als het ware de grootste 'werkgevers' van de streek.