TijdlijnDe gemeenten van Haspengouw en Maas selected
Geschiedenis
Een streek in het hart van de Europese geschiedenis
Toeristische dienstenGroepsuitstapjesWandelen en FietsenMusea selected
Toerisme
Een kwaliteitsvol toerisme in een gastvrij land
VerscheidenheidHoevenLandschappen selected
Erfgoed
Een land, echt beeld van het Waalse erfgoed

Kasteelhoeve van Oultremont

Privé-bezit. (Het kasteel kan enkel op de Open Monumentendagen worden bezocht.)

Rue d'Oultremont, 6
4530, Villers-le-Bouillet (Warnant-Dreye)

Het kasteel van Oultremont ligt juist buiten het dorp, ongeveer tegenover de heuvel van het oude kasteel, waarvan enkel de kerk van Saint-Rémi is overgebleven. Het dorp Warnant wordt beheerst door het kasteel, en de geschiedenis van het kasteel is hecht verweven met de geschiedenis van de heren van Warnant.

Familie Oultremont

Een eerste vermelding van een adelfamilie in Warnant dateert van 1137. Verschillende families van dezelfde stam dragen de naam Warnant. In 1344 is Jean Faniket de Warnant heer van het dorp. Bij zijn overlijden in 1356 wordt hij opgevolgd door zijn broer, Adolphe de Warnant, die ook de titel ‘heer van het dorp’ erft. De vrouw van laatstgenoemde, Catherine Maillet, weduwe geworden in 1370, hertrouwt  met Arnould de Warnant de Ladrier. Door dit huwelijk gaat de herenwoning over naar de andere tak van de familie de Warnant. Zij bezitten reeds een versterkte woning in Oultremont en het duurt tot de 16de eeuw voor het oude kasteel van Warnant wordt opgedoekt en men verhuist naar de nieuwe woonplaats, wieg van de familie Ladrier. Verschillende leden van de familie, die inmiddels de naam d'Oultremont dragen, bekleden de functie van baljuw van Moha en burgemeester van Huy. De meest bekende telg van deze familie is zonder twijfel Charles Nicolas d'Oultremont, prins-bisschop van Luik tussen 1763 en 1771.

Het kasteel

Kasteelhoeve van Oultremont Het kasteel is gelegen in een bosrijk domein en rekent een boerderij met twee schuren, een kapel en verschillende tuinen tot zijn bezittingen. Het is een opmerkelijk architecturaal geheel, dat getuige is van de evolutie van de defensieve bouwkunst van in de Middeleeuwen tot de moderne tijd. Een slottoren heeft ongetwijfeld het begin gevormd. De achtergevel van het hoofdgebouw bestaat nog uit de originele blokstenen, die zwartgeblakerd zijn van een brand die er ooit gewoed heeft. Deze blokstenen zijn heel zeker overblijfselen van het oude kasteel, of stenen uit de oude toren. In 1636 werd het eerste kasteel geplunderd en afgebrand door Kroatische milities die meevochten in de Dertigjarige Oorlog. De huidige gebouwen, die zijn opgetrokken met gerecupereerd materiaal uit de vorige gebouwen, dateren uit de 17de en 18de eeuw. De omwalling is voorzien van verschillende schietgaten. De kastelen uit die tijd speelden niet zozeer een strategische rol, maar dienden als toevluchtsoord tijdens de talrijke oorlogen die in het prinsdom zijn uitgevochten. De muren boden altijd een goede bescherming tegen plunderaars en deserteurs.

Een torenpoort in kalksteen biedt toegang tot het hoofdplein van het kasteel. De poortopening zelf is voorzien van een portaal in korfboog. Deze ingang is van 1701, een jaartal dat samen met de naam d'Oultremont vermeld wordt op de daar aanwezige vloertegel. Naast de poort is er de omwalling, die voorzien is van twee ronde verdedigingstorens. De onderbouw van de torens is van kalksteen. Beide torens bestaan uit twee bakstenen verdiepingen en een wachttorentje als dak.

Achteraan op het hoofdplein staat een vierkante toren. De gevel aan de binnenzijde van het plein is van baksteen, terwijl de buitenmuren zijn opgetrokken in kalksteen. Deze toren wijst nog eens op de adellijke macht van de eigenaar. De begane grond diende als koetshuis, terwijl de aanpalende gebouwen huisvesting boden aan paardenstallen, een smidse en een bakkerij. Het talrijke personeel van kasteel en boerderij woonde hoogstwaarschijnlijk op de daarboven gelegen verdiepingen.
De zuidkant van het plein is bezet door de herenwoning. De voorzijde heeft een uitbouw bekroond door een fronton en bevat daarnaast een lager gebouwde vleugel, met twee verdiepingen. Het gebouw stamt uit de 17de eeuw en werd geheel in blokstenen van kalksteen gebouwd. De uitbouw is van 1720, wat betekent dat deze later werd toegevoegd aan het geheel. Het hoofdgebouw wordt visueel verlengd door de aangrenzende, indrukwekkende Toscaanse zuilenrij met zeven bogen.
Het hoofdgebouw is ontstaan in verschillende etappes, wat blijkt uit de verschillende bouwstijlen: het fronton is klassiek, terwijl de achtergevel aan de binnenkant van het erf het stempel draagt van de late gotiek, met name als we kijken naar de verschillende openingen die zijn gemaakt in de 19de eeuw. Het torentje bevat dan weer een halfrond trappenhuis uit de 16de/17de eeuw.

De herenboerderij

De herenboerderij vormt een vierkant dat tegen de kasteelmuur leunt. Eén vleugel bevat de stallen onder een hooizolder, terwijl de schuur zich in de zuidvleugel bevindt. De schuur zelf dateert van 1667, maar ze werd verbouwd tijdens de 18de eeuw. Tegenover de stallen is het huidige woonhuis van de eigenaar gelegen; dit is niet het oorspronkelijke woonhuis, aangezien hier vroeger de paardenstal en nog een hooizolder waren ingericht. Deze vleugel loopt door in de tweede schuur, die zo lang is dat ze uit het vierkant steekt. We kunnen ons pas een idee vormen van de impact van deze boerderij op het economische leven in de streek, als we het grondbezit onder ogenschouw nemen van de familie d'Oultremont. In 1502, bezaten zij in Warnant 150 'bonniers' (1 bonnier = 87 aren) toen ze de woonst en bijbehorende landerijen in handen kregen. Daarbij komen dan ook nog eens een dertigtal 'bonniers' uit eigen bezit bij. Bovendien bezat de familie nog alle boerderijen en landbouwgrond van Chantraine en Dreye.

De kasteelkapel

De kasteelkapel
De kasteelkapel werd gebouwd in 1649. Ze is door een muurtje verbonden met de adellijke woonst. In het gebouw is het mausoleum heropgebouwd voor de prins-bisschop d'Oultremont, dat zich oorspronkelijk bevond in de kathedraal van Saint-Lambert in Luik. In 1804 werd het mausoleum op aanvraag van de familie d'Oultremont verplaatst naar de kapel. Het mausoleum wordt gekenmerkt door een bas-reliëf van een allegorische figuur die het verdriet uitbeeldt. Met de rechterhand veegt ze haar tranen af, met de linkerhand steunt ze op een medaillon, dat wordt gedragen door een geest. Op het medaillon kunnen we een portret bewonderen van de overleden prins-bisschop. Het bas-reliëf is van de hand van de beeldhouwer Guillaume Evrard. Tegenover het mausoleum van de bisschop is nog een mausoleum opgericht, ter ere van de gravin Charlotte d'Oultremont. Verder bevat de kapel nog een oksaal van beschilderd hout uit de 17de eeuw en een doopvont uit de 18de eeuw, gemaakt van marmer en messing.

Links | Partners | Fotogalerij | Gids