De landschappen van de streek vertonen een mengeling van natuurlijke en menselijke kenmerken. Vaak vormt het landschap het resultaat van enkele periodes uit de geschiedenis. Haspengouw is altijd voornamelijk een landbouwgebied geweest, terwijl de Maasvallei vanaf de 19de eeuw werd overrompeld door de industriële revolutie en de verstedelijking die daaruit ontstond.

Het landschap van Haspengouw heeft ook enkele moderniseringen moeten ondergaan, ook al blijven er in het landschap vele resten zichtbaar uit de voorafgaande perioden. Nog altijd wordt het landschap gekenmerkt door zijn uitgestrekte velden en het lichtjes glooiende reliëf, nauwelijks doorbroken door bossen of stromen. Elk dorpscentrum heeft zijn kerk, omringd door enkele grote vierkantshoeven en daaromheen dan weer de open velden met hun landbouwwegen. De landbouw heeft zich hier vanaf het begin altijd voornamelijk geconcentreerd op de graanbouw.

De weidse akkers werden her en der onderbroken door stukken bos, waar de kwaliteit van de grond niet zo geschikt was voor landbouw. Deze bossen dienden voor de jacht. In het zuiden van Haspengouw en aan de oevers van de Mehaigne met zijn zijstromen zijn veel bossen bewaard gebleven. De ontginning van de vlakte is naar alle waarschijnlijkheid vroeg begonnen. Er zijn middeleeuwse documenten en topografische namen die getuigen van het bestaan van bosgebieden in Saives en rond de Jeker. Na de Middeleeuwen is er van deze bossen echter niets meer terug te vinden.

Lange rijen populieren kenmerken de valleien en langs de oevers van vijvers en beken groeien talloze wilgen. De parken van de Haspengouwse kastelen bepalen onmiskenbaar het uiterlijk van het landschap, afgewisseld met uitgestrekte bossen en velden. De mooiste kastelen zijn die van Warnant, Jehay, Warfusée en Waleffe.

De oevers van de Maas zijn zeer verschillend van uiterlijk in vergelijking met de Haspengouwse vlakte: de grond is er armer, de bossen uitgestrekter en ook het reliëf is er duidelijk anders. De Maasvallei heeft een heel ander economisch verleden. Vanaf het Ancien Régime tot de industriële revolutie wordt er vooral aan bosbouw gedaan. Vanaf de Late Middeleeuwen tot de Tweede Wereldoorlog is de wijnbouw ook bepalend voor het uiterlijk van de streek. In 1846 hoorden de wijngaarden van Amay (9,58 ha) en Ampsin (5,46 ha) bij de grootste van het land, na die van Huy en Luik.

Het landschap wordt verder gekenmerkt door de overblijfselen van de fosfaatwinning (in de krijthoudende onderlaag), van de steenkoolmijnen, steenbakkerijen en dakpanfabrieken. In Villers, Saint-Georges, Sart-d'Ampsin, Bodegnée en Jehay werden ook verschillende houtskoolfabrieken geëxploiteerd. Her en der getuigen nog enkele slakkenbergen van deze verdwenen nijverheid.

De winning van kalksteen en de bijbehorende kalkovens vindt men vooral in de Maasvallei: in Ampsin, Flône, la Mallieue of in Engis, daar waar de industriële revolutie zich het meest gevoelen liet.

Op de rechterhelling van de Maasvallei begint de ‘Ardense Condroz’, een landstrook van ongeveer 4 à 5 km die parallel loopt met de Maasvallei en vaak verward wordt met de Condroz-streek zelf. Hier worden bosrijke vlakten doorkruist door talrijke kleine valleien waarvan het water naar de Maas stroomt. De ondergrond bestaat uit aluinschalie en zandsteen. Tussen weiden en akkers vind je hier verschillende bossen met grote open plekken. Dorpen als Ombret, Hermalle en Clermont leefden vroeger uitsluitend van de bosbouw.

Boven Ombret, op een plaats die men 'Les Communes' noemt, leefde men van bosbouw en de ontginning van het kreupelhout in opeenvolgende cycli: eerst werd het kreupelhout gekapt en gebruikt voor de fabricatie van houtskool, de gerooide velden werden vervolgens gebruikt voor de akkerbouw en daarna als weidegrond. Tijdens de laatste cyclus werden er opnieuw struikgewassen geplant. Het grasrijke landschap dat je er nu aantreft, is het resultaat van deze ingrepen in het oorspronkelijke ecosysteem.